Eco Footprint โครงการแข่งขันลดรอยเท้าในโรงเรียน

สมาชิกเข้าสู่ระบบ



facebook    youtube    twitter

เกี่ยวกับโครงการ PDF พิมพ์ อีเมล

iniciodirecto

1.1 หลักการและเหตุผล

สืบเนื่องจากการเพิ่มขึ้นของจำนวนประชากรโลกทำให้การบริโภคทรัพยากรธรรมชาติ เพิ่มตามขึ้นด้วย มีผลทำให้ทุกประเทศจำเป็นต้องหาพื้นที่ที่เหมาะสมกับการเพาะปลูกให้เพียงพอ เพื่อการอุปโภคและบริโภคของประชากรของตนเอง อีกทั้งยังประสบกับปัญหาด้านสิ่งแวดล้อมอันสืบเนื่องมาจากภาคส่วนต่างๆ เช่น การผลิตการเกษตร การบริการ และอุตสาหกรรม การขยายตัวของเมือง และการเกิดขยะชุมชนอย่างมากมาย การใช้เครื่องมือที่เรียกชื่อว่า การวัดรอยเท้าทางนิเวศ (Ecological footprint) จึงเป็นการวิเคราะห์ที่พยายามวัดการบริโภคทรัพยากรธรรมชาติของมนุษย์ โดยทำการเปรียบเทียบการบริโภคทรัพยากรธรรมชาติกับความสามารถในการผลิตและสร้างทดแทนของระบบนิเวศในโลก เครื่องมือคำนวณรอยเท้าทางนิเวศ เป็นเครื่องมือที่ใช้ในการประเมินการบริโภคทรัพยากรธรรมชาติ เป็นหนึ่งในเครื่องมือที่จะกระตุ้นเตือนให้เราตระหนักถึงภัยพิบัติ จากมลพิษที่เกิดจากของเสียที่เราบริโภคเหลือ และปัญหาการขาดแคลนทรัพยากรในอนาคต จึงเป็นความจำเป็นที่จะต้องปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคและการดำรงชีวิตแบบฟุ่มเฟือยดังเช่นทุกวันนี้

     
เกี่ยวกับโครงการแข่งขันลดรอยเท้าทางนิเวศในโรงเรียนปัจจุบันการลดรอยเท้าทางนิเวศได้ถูกนำมาใช้อย่างแพร่หลายทั่วโลก ซึ่งเป็นการวิเคราะห์จากวัดการบริโภคตลอดจนระบบการจัดการด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม อีกทั้งยังสามารถใช้ในการสำรวจความยั่งยืนในการบริโภครายบุคคล วิถีการดำรงชีวิต การผลิตสินค้า การบริการ องค์กร ภาคอุตสาหกรรม ท้องถิ่น เมือง ภูมิภาค ตลอดจนของประเทศได้

     สำหรับในประเทศไทย กรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ได้ดำเนินโครงการแข่งขันรอยเท้าทางนิเวศใน เพื่อส่งเสริมความรู้ ความเข้าใจด้านการพัฒนาที่ยั่งยืนให้กับครูและนักเรียน ในประเทศของเรา เป็นการเปิดโอกาสให้โรงเรียนได้คำนวณผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมของโรงเรียนด้วยตนเอง เครื่องคำนวณรอยเท้าทางนิเวศนี้ทำให้เกิดการเรียนรู้ว่าการอุปโภคและบริโภคทรัพยากรประเภทใด จะส่งผลกระทบต่อเนื่องไปยังสิ่งแวดล้อมมากน้อยเพียงใด โดยจะมีการจัดเก็บข้อมูลการใช้ทรัพยากรด้านต่างๆ รวมทั้งบันทึกการดำเนินชีวิตประจำวันที่เกี่ยวข้องกับสิ่งแวดล้อมในโรงเรียน 6 ด้าน คือ น้ำ พลังงาน อาคาร อาหาร ขยะ และการเดินทาง เพื่อคำนวณรอยเท้าทางนิเวศ ซึ่งจะเป็นเสมือนดัชนีเบื้องต้น ในการบ่งชี้ ให้พึงตระหนักถึงการใช้ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมได้อย่างเหมาะสม ซึ่งโรงเรียนจะสามารถวางแผนจัดการกับกิจกรรมต่างๆ ที่อาจส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ได้อย่างมีประสิทธิภาพ อาทิเช่น ปิดไฟดวงที่ไม่ได้ใช้ การแยกขยะ การจัดทำปุ๋ยชีวภาพ การรณรงค์ให้ความรู้ การฝึกอบรม เป็นต้น

     ในขณะนี้กรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อมในฐานะหน่วยงานภาครัฐที่มีบทบาทสำคัญในการส่งเสริมให้มีการใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างมีประสิทธิภาพและมีความตระหนักตลอดจนจิตสำนึก ในการดูแลรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม มีความคิดว่าการแข่งขันลดรอยเท้าทางนิเวศในโรงเรียนนี้ จะเป็นเครื่องมือที่ช่วยประเมินพฤติกรรมการบริโภคทรัพยากรและวิถีการดำรงชีวิตกับความสามารถในการผลิตของธรรมชาติว่ามีความสมดุลกันหรือไม่ เพื่อเป็นการปลูกจิตสำนึกให้นักเรียนและบุคลากรในโรงเรียนและผู้เข้าร่วมโครงการ ตระหนักถึงปัญหาสิ่งแวดล้อมที่อาจจะเกิดขึ้น ซึ่งอาจมีผลถึงการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภคทรัพยากรและวิถีการดำรงชีวิตให้สอดคล้องกับความสามารถในการผลิตของธรรมชาติ ซึ่งจะเป็นนิมิตรหมายที่ดีที่จะนำไปสู่การบริโภคที่ยั่งยืนต่อไปได้

1.2 วัตถุประสงค์

1.2.1 คัดเลือกโรงเรียนเข้าร่วมการแข่งขันเพื่อลดการใช้ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมในโรงเรียนและสนับสนุนโรงเรียนที่มีผลงานดีเด่น
1.2.2 เพื่อให้ได้ฐานข้อมูลการใช้ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมในโรงเรียน

1.3 ขั้นตอนในการดำเนินงาน

1.3.1 ศึกษาและจัดทำเอกสารคู่มือและหลักเกณฑ์การสมัครเข้าร่วมโครงการพร้อมกำหนดรูปแบบการรายงานผลของโรงเรียน
1.3.2 การประชุมเพื่อประชาสัมพันธ์ และรับสมัครโรงเรียนเข้าร่วมโครงการ
1.3.3 ดำเนินการรับสมัครโรงเรียนในที่ประสงค์จะเข้าร่วมการแข่งขันโครงการลดรอยเท้าทางนิเวศในช่องทางต่างๆ เช่น การประชุมสัมมนา การรับสมัครทางเว็บไซต์ การส่งจดหมายเชิญชวน เป็นต้น
1.3.4 ประสานงานกับโรงเรียนเป้าหมาย เพื่อจัดประชุมและเตรียมความพร้อมในการจัดทำฐานข้อมูลการใช้ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมในโรงเรียน ตามแบบฟอร์มที่กำหนดไว้ 6 ด้านคือ น้ำ พลังงาน อาคารสถานที่ อาหาร ขยะ และการเดินทาง
1.3.5 ออกแบบและจัดทำฐานข้อมูลอื่นๆ ของโรงเรียน เช่น ขนาดพื้นที่ จำนวนครู จำนวนนักเรียน จำนวนห้องเรียน
1.3.6 แบ่งกลุ่มโรงเรียนตามขนาดของโรงเรียนและจำนวนนักเรียน เป็น 3 กลุ่ม ได้แก่

1) กลุ่มโรงเรียนขนาดใหญ่ 2) กลุ่มโรงเรียนขนาดกลาง และ 3) กลุ่มโรงเรียนขนาดเล็ก เพื่อเป็นฐานในการวิเคราะห์ความสอดคล้องการลดปริมาณการใช้ทรัพยากรตามขนาดของแต่ละโรงเรียน เพื่อเปรียบเทียบ ความแตกต่างระหว่างโรงเรียนในแต่ละกลุ่ม ว่ามีการลดการใช้ทรัพยากรและของเสียตามเป้าหมายที่โรงเรียนกำหนดไว้ ทั้งนี้เพื่อนำไปเป็นข้อพิจารณาการวางยุทธศาสตร์การทำงาน ในโรงเรียนแต่ละขนาด

1.3.7 ทำการสำรวจข้อมูลการใช้ทรัพยากรของโรงเรียนทุกโรงเรียนก่อนเข้าร่วมโครงการ
1.3.8 ประชุมเพื่อจัดตั้งคณะกรรมการตัดสินการแข่งขันการลดรอยเท้าทางนิเวศ เพื่อติดตามและประเมินผลกิจกรรมครั้งที่ 1
1.3.9 ติดตามและประเมินผลกิจกรรมครั้งที่ 2
1.3.10 สำรวจข้อมูลพื้นฐานโรงเรียนหลังการเข้าร่วมโครงการ และดำเนินการประชุมสรุปผลการดำเนินงาน
1.3.11 สรุปเสนอแนะแนวทางการปฏิบัติงาน เพื่อใช้เป็นแนวทางการดำเนินจัดการทรัพยากรธรรมชาติให้ยั่งยืนต่อไป

1.4 ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับ

1.4.1 เพื่อส่งเสริมให้โรงเรียนและนักเรียนเป้าหมายเกิดการตระหนักและสร้างจิตสำนึก ในการดูแลรักษาทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
1.4.2 เพื่อส่งเสริมความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับการใช้ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืนให้กับครูและนักเรียน
1.4.3 กลุ่มเป้าหมายได้รับรู้ถึงปริมาณการใช้ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมในโรงเรียนจากฐานข้อมูลที่ได้จัดทำขึ้น
1.4.4 กลุ่มเป้าหมายมีการนำเอาความรู้ที่ได้จากฐานข้อมูลมาเป็นแนวทางในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการใช้ทรัพยากรและพลังงานในชีวิตตนเอง และปรับปรุงสภาพแวดล้อมของโรงเรียนให้เป็นโรงเรียนที่เน้นการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมเป็นสำคัญ

 


   
Home เกี่ยวกับโครงการ

sslogoกรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม

49 พระราม 6 ซอย 30 พญาไท กรุงเทพมหานคร 10400 
เบอร์โทรศัพท์ :  0-2298-5635 สอบถามข้อมูลสิ่งแวดล้อม : 0-2278-8444
หรือ E-mail : 
ecofootprint@deqp.mail.go.th